Huize ‘t Leusveld

Landgoed Leusveld ligt op prachtige plek omringd door bossen aan de rand van de Veluwezoom in de gemeente Brummen. Het Landgoed is ongeveer 200 hectare groot en ligt op een zandrug tussen de Rhienderse- en de Oekense Beek. Dit is een overgangsgebied van de zandgronden van de Veluwe naar de rivierkleigronden van het IJsseldal. Het stoere parkbos rondom het landhuis heeft indrukwekkende, oude eiken, beuken en massa’s rhododendrons . Langs de oprijlaan staan platanen. In de zomer bloeit de zeldzame gevlekte orchis op de graslanden. In de bossen groeien onder andere de bosanemoon en muskuskruid. Het landgoed is tegenwoordig een natuurreservaat en in het bezit van Natuurmonumenten. Er leven ook enorm veel dieren. Naast de vele hazen en konijnen leven hier reeën, vossen, boommarters en dassen. Misschien herbergt Landgoed Leusveld wel de grootste dassenburcht van Nederland. Ook vogels vinden het hier heerlijk. Er vliegen buizerds, haviken, valken, spechten, uilen, ijsvogels en daarnaast diverse soorten vleermuizen. Feestelijke jachtpartijen Landgoed Leusveld heeft een geschiedenis als jachtslot. Het landgoed is immers v erhoogd gelegen in het IJsseldal, waar in vroegere tijden het wild zich terugtrok bij hoogwater. Al sinds mensenheugenis trok dit jagers aan. In 1904 werden twee voormalige boerenerven Leusveld en Smalhorst samengevoegd. In 1911 werd op deze bijzondere plek door de heer C.A.W. Nairac, gemeentesecretaris van beroep, een heus jachtslot met een koetshuis gebouwd. Het werd gebouwd naar een ontwerp van de Apeldoornse architect J.A. Heuvelink. Het jachtslot heeft een mengeling van Art Nouveau en Neo-Renaissance kenmerken. Zowel de binnen- als buitenzijde zijn rijk gedecoreerd met natuursteen, siermetselwerk en geornamenteerd hout. Het huis werd in deze tijd niet bewoond, maar werd gebruikt voor feestelijke jachtpartijen en als logies voor de gasten. Gered van sloop De heer Nairac was de zoon van de geliefde burgemeester van Barneveld. Zijn moeder was van Zeeuwse adel en stamde uit het geslacht van Borssele. De ene leeuw op het bordes van het jachtslot draagt dan ook het wapen van Borssele, de andere leeuw het wapen van Nairac. Aan de binnenzijde was het motief van de Zeeuwse knoop verwerkt in de lambrisering en de trap. In 1921 wordt het Leusveld verkocht aan De heer G.E. Beker. Het jachtslot wordt hiermee een woonhuis. Er wordt een moestuin aangelegd, er komen fruitbomen en er verschijnen zowaar koeien op het landgoed. Langzaam verwordt het voormalige jachtslot een boerderij. In de volksmond heet het Leusveld inmiddels “Het Kasteeltje”. In 1956 werd het landgoed aangekocht door Baron van der Feltz voor het bedrijf R.V.S. (oa. Levensverzekeringen). De R.V.S. bracht het huis weer terug in de functie van jachtslot, helaas zonder veel aandacht voor historische details. In 1970 werd het Leusveld met de omringende landerijen eigendom van Natuurmonumenten. Bijna werd het in verval geraakte jachtslot gesloopt. Gelukkig kwam er een echtpaar wonen met liefde voor het oude huis. Inmiddels is het Leusveld weer een prachtig gebouw, de kamers hebben hun schoorsteenmantels weer terug en de buitenklok loopt weer! Waar komt trouwens de naam Leusveld vandaan? De naam Leusveld verwijst vermoedelijk naar een gras- of rietsoort die hier ter plekke veel voor kwam en door de bevolking “leus” werd genoemd.

Bron: www.brummen.nl